Her insanın belli bir beyin kapasitesi vardır. Bunu genetiği belirler. Fakat bu kapasitenin etkin kullanılması için yapılacak birçok şey vardır. Örneğin; bir arabanın göstergesi 180 km.’yi gösteriyorsa 200 km. hız yapmak mümkün değildir. Fakat iyi bir araba bakımı ve kullanan ile gerekirse son hıza çıkılabilir.
Beynin Sağ ve Sol Lobu Nasıl Çalışır?
Beyni Geliştirmek İçin Ne Yapmak Gerekir?
- Kitap okumak en faydalı beyin geliştirme yöntemidir. Kitap okumak sağ ve sol lobu beraber geliştirir.Çünkü kitap okurken sol tarafla takip edilen ve kavranan kavramlar sağ tarafta hayal edilir. Bunun için televizyon izlemek sağ lobu pasif bırakır.
- Sık sık bulmaca çözme beyin için yapılacak en iyi egzersizdir.
- Okunan bilgilerin uygulanmaya geçirilmesi ve görsel olarak görülmesi okullardaki deneyler sonucunda dersler daha iyi anlaşılır.
- Öğrencilikte ve çalışma hayatı içinde resim, müzik veya el işi gibi sağ tarafı geliştirecek hobiler edinme.
- Bol bol spor yapmak
- Yeterli uyumak
- Beslenmeye özen göstermek.
Özellikle; spor, beynin dinç ve güçlü kalmasını sağlar, olumsuz düşünceleri yok ederek beynin daha kolay öğrenmesini sağlar.
Beyni Olumsuz Yönde Etkileyen Faktörler
Özellikle günümüzde büyük metropol şehirlerde yaşamak hiçbir etken olmasa da tek başına stres kaynağıdır.Trafik, hava kirliliği, çalışma şartlarının ağırlığı, zamanla yarışma gibi etkenler beyni ve sinir sistemini olumsuz etkiler.
Aşırı stres beraberinde uykusuzluk, sinir, insanlara tahammülsüzlük durumlarını da beraberinde getirir. Aşırı stres altında kalan beyin yıpranır.Fonksiyonları bozulmaya başlar ve hükmetme kabiliyeti zayıflar.Örneğin; günlerce uykusuz kalan kişinin hafızası ve düşünce yeteneği zayıflar, vücut direnci düşer. Bu gibi durumlarda hekim yardımı almak gerekir.
Sinirin Beyindeki Tahribatını Nasıl Görürüz ?
Sinir ve stres sinir sistemini normal işleyen biyokimyasal mekanizmasını bozar. Bazen geri dönüşümsüz tahribat bile yapabilir. Ağır ruhi travmaya maruz kalınca yaşanan şok buna bir örnektir. Olumsuz olayların etkisi ile beyinde salgılanan maddeler vücuttaki diğer hormonları da aktive eder. Buna bağlı olarak dolaşım hızlanır, kalp ritmi artar.Kişi yerinde duramaz, geçici olarak beyin fonksiyonları zayıfladığı için kişinin bedenine hükmetme kabiliyeti azalır. Bu yüzden saldırganlık, eşya kırma, bilinçsiz bir şekilde karşı tarafa zarar verme görülebilir.
Sinir ve Stresin Etkileri Nasıl Azaltılır?
Sinir ve strese sebep olabilecek olaylarla karşılaşıldığı zaman yapılması gerekenler;
- Bulunan ortamdan uzaklaşmak gerekir. Özellikle orta yaş grubunda görülen şeker ve tansiyon hastalığı gibi etkenler sinir stresin oluşmasına zemin oluşturur.Sinir ve streste tansiyon ve şekerin yükselmesine neden olur ve beyinde geri dönüşümü mümkün olmayan veya sakatlıkla sonuçlanan hasarlar(yüksek tansiyona bağlı beyin kanaması vs.) meydana getirir.
- Temiz havaya çıkmak ve derin nefes alıp vermek ve düşünceyi başka tarafa çevirmek gerekir.
- Kontrol altına alınamayan duygular sonucunda beyin işleyişi bozulup diğer sistemlere de zarar vereceği için bir doktor tedavisine baş vurmakta fayda vardır.
İş Yeri En Büyük Stres Kaynağı
Profesyonellik, bulunan her şarta uyum sağlama kabiliyetidir. Dolayısıyla; iş yaşantısı insan yaşamını sürdürmesi için kaçınılmaz ise, iş stresi ile başa çıkmayı bilmemiz gerekir.Bunun için psikolojik destek almak gerekir. Yurt dışındaki büyük şirketlerde çalışanlara stresle başa çıkmanın yollarına dair seminerler verilir.Gerekirse kişilerin birebir destek alması sağlanır.Neticede sinir ve stres beyin fonksiyonlarını olumsuz etkilediği için dikkati azaltır, doğru karar vermeyi engeller, olaylara objektif bakmayı önler.Eğer kendi kendinize ve de sağlanan imkanlarla sinir ve stresten kurtulamıyorsanız; uzman desteği ve hatta gerekirse ilaç tedavisi almanız gerekir.
Sinir İlaçları Beyinde Tahribat Yapar Mı?
Beyin, hayali bir organ değildir. Akciğer, böbrek, karaciğer gibi rahatsızlanabilen bir organdır. Örneğin; nasıl karaciğerde tahribat sonucu salgılanan maddelerin yüksekliği ateş, sarılık gibi belirtiler verirse beyinde de ruhsal travma, iş stresi vs. gibi etkenlerle salgılanan maddelerde oluşan hasar sonucu sinir, stres, uykusuzluk gibi belirtiler oluşur.Diğer organlarda oluşan hasarlar nasıl ilaçla tedavi ediliyorsa; beyin ve sinir sistemi de ilaçla tedavi edilebilir. Beyinde işleyişi bozulan biyokimyasal düzen ilaçla düzeltilmezse hastalık ilerler. Sinir ve stresin beyine vereceği zarar ilaçların vereceği zarardan tahmin edemeyeceğiniz kadar fazladır.
Sinir İlaçları Bağımlılık Yapar Mı?
Sinir sisteminin tedavisinde rahatlatıcı ve tedavi edici ilaçlar vardır.Bazı tür ilaçlar ani sinir ve stres durumunda rahatlatıcı etkiye sahiptir.Bu ilaçlar genelde yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlardır.Bunların kontrolsüz ve sık kullanılması bağımlılık yapabilir.Sinir siteminin tedavisinde esas kullanılan ilaçlar tedavi etmeye yönelik bağımlılık yapmayan ilaçlardır.Tedavide en önemli konu, tedavinin uzun sürmesi ve bu uzun süreyi hastanın kabullenmesidir.
Bu tür ilaçlar ortalama altı ay gibi süreyle kullanılır ve 2-3 hafta sonra etkisini göstermeye başlar.Bir süre sonra ilaç alan hastanın şikayetleri geçince ilaçları kendiliğinden, tedavi tamamlanmadan bırakır.Tedavi yarım kaldığı için bir süre sonra şikayetleri tekrardan başlar.Hasta, bu durumu ilaca bağımlı hale gelmiş gibi algılar; halbuki etkin ve yeterli süre uygulanan tedaviden sonra bu tür ilaçlar rahatça, doktor kontrolünde dozu azaltılarak kesilir.
Serdar Dağ